Porto Şarabı Lekesi: (Port Wine Stain) (PWS)

PWS ( Port Wine Stain, Porto Şarabı Lekesi ) doğum lekelerinin en iyi bilinenlerinden biridir. Embryolojik dönemde kılcal damarların gelişim bozukluğuna bağlı olarak yüz ve vücudun herhangi bir yerinde değişik boyutlarda ortaya çıkabilir. PWS yeni doğan bebeklerde % 0,3 (1000 bebeğin 3 ünde vardır) görülen doğumsal bir anomalidir. PWS  kalıcıdır, zamanla gerilemez.

Her 1000 kişiden 3 ünde görülen Port Wine Stain bir doğum lekesidir ve çocukta genellikle fiziksel görünümünden kaynaklanan psikolojik sorunlar dışında bir probleme neden olmayacaktır. Tedavisi için değişik alternatifler vardır. Lazer tedavisi, cerrahi olarak çıkarılması, makyaj malzemeleri ile kapatmak, üzerine dövme yapılması gibi.

Salmon patch (Somon Lekesi) (angel’s kiss, melek öpücüğü) PWS e benzer, çoğu zaman karıştırılır. Salmon patch kaş arası, göz kapağı ve ensede yerleşen doğum lekesidir. Bu lekelerde zamanla gerileme olabilir.

Doğum lekeleri yenidoğan bebeklerde sıktır. Bazen küçük bir leke iken bazen büyük olabilir. Çocuk büyüdükçe leke de büyür. Kız bebeklerde daha sık görülen PWS leri hemen tedavi edilmezse kalıcı olabilir. PWS mor, kırmızı renkte ve düz görünümdedir. Zamanla artan kan akımı kalıcı kızarıklığa neden olur. Tedavi edilmeyen PWS nde zaman içinde daha koyulaşma olur, üzerindeki doku genişler ve tümsekli engebeli bir görünüm alır.

Porto Şarabı tip doğum lekelerinin genişlemeye ve kabarmaya eğilim gösterirse, özellikle göz kapağı gibi kritik bölgelerde sıkıntı yaratabilir, fonksiyonel bozukluğa yol açabilir. Genişlemeyi önlemek için erken dönemde tedavi ve gerekirse ilaç desteği önemlidir. Genişlemeyle beraber renk bozukluğunun yanı sıra şiş ve engebeli bir görünüm alabilir. Kuru ve pullanan bir hal alabilir.  Göz çevresindeki doğum lekelerinin gözdeki sinir ve damarları da etkilemesi ve glokoma neden olma olasılığı da göz önünde tutulmalıdır. Enfeksiyon ve diğer göz problemleri oluşabilir.

Porto Şarabı Lekesinin zamanla rengi koyulaşır ve kalınlığı artar. 40 yaş sonrası hastaların yaklaşık %65 inde bu lezyonlar iyice kalınlaşarak yumru haline gelebilir. Kendiliğinden veya travma ile kanama riski ortaya çıkar. Ayrıca ağız, göz ve burundaki lezyonlar görme, nefes alma veya yeme işlevlerine engel olabilir. Bazı doğum lekeli (PWS) hastalarda yumuşak doku ve iskelet dokusunda da büyüme olabilir. Cerrahi düzeltmeler gerekebilir.

PWS genellikle sadece deriye ait bir hastalıktır. Bazen Sturge–Weber sendromu ve Klippel–Trenaunay sendromu gibi bazı hastalıklarla birliktelik gösterebilir.  Damarlara, yumuşak dokulara, göze ve beyine ait problemler eşlik edebilir. Trigeminal sinirin (yüz duyu siniri) oftalmik dalının dağılımı  (göz çevresi) boyunca leke görülmesi göz ve beyin anomalilerine eşlik etme olasılığını akla getirmelidir. Göz ve beyin lezyonlarına yönelik tetkik yapılması ve değerlendirme gerekir.

PWS iltihaplanır ya da kaşınmaya başlarsa, ya da normalden daha hızla yayılırsa doktora kontrole gidin. Normal cildinizden farklı olarak PWS da cilt kuruluğu ve pullanması olabilir, nemlendirici kullanmak yararlı olacaktır. PWS normalde düzdür, eğer lezyonda bir değişiklik veya anormallik görürseniz herhangi bir şey yapmayın (krem sürmek, tahriş etmek vb) derhal doktorunuzu arayınız.

Herhangi bir tedavi şekline karar vermeden önce mutlaka uzman doktora (Estetik Plastik Rekonstrüktif Cerrahi ya da Dermatoloji) muayene olarak danışınız.